Zo, jij doet het goed
Helaas, was het maar zo makkelijk. Dat er wat op het eerste oog (en oor) zo goed uit ziet, kan door jou wel eens heel anders ervaren worden. Of het gevoel kan van dag tot dag verschillen... Dat brengt ons op de vraag: wanneer ben je geïntegreerd?
1. De taal spreken
Soms voel ik mij heel goed geïntegreerd. Bijvoorbeeld wanneer ik mij ineens realiseer dat iemand mij zojuist een heel ingewikkelde kwestie heeft uitgelegd -in het Frans uiteraard- en ik dit van het begin tot het eind heb kunnen volgen.
Een halve dag later echter moet ik 10 maal het antwoordapparaat afluisteren omdat een meneer van France Telecom een boodschap heeft ingesproken, welke ik maar niet kan ontcijferen. Het ergste is nog dat deze meneer bijzonder duidelijk spreekt. Hij gebruikt alleen in één zin 3 woorden achter elkaar die ik niet ken. Ik kan er geen touw aan vastknopen.
De taal spreken vormt een belangrijk onderdeel van het integratieproces. Maar wanneer spreek je de taal goed genoeg: is dat wanneer je alles kunt verstaan, een nette brief kunt schrijven, jezelf kunt uitdrukken en eindelijk weer je eigen grapjes kunt maken?
Hoe meer je een taal leert, hoe meer je je bewust wordt van hetgeen je níet weet. Daar word je vanzelf wel bescheiden van. En toch komt er een dag dat je gevoel hebt dat je de taal goed genoeg spreekt om je er prettig bij te voelen. Je realiseert je dat je niet meer overal over na hoeft te denken en je bent in staat om datgene te zeggen wat je wilt zeggen.
2. Deel uit maken van een cultuur
Goed geïntegreerd voelde ik mij ook toen ik werd uitgenodigd om weer mee te doen aan de Soirée Cabaret (toneelavond) dit jaar. Innig tevreden zat ik met de andere hoofdrolspelers aan tafel om het toneelstuk voor te bereiden. Het thema was "Cinéma".
Een half uur later was de moed mij in de schoenen gezonken, ik voelde mij een Hollandse cultuurbarbaar. De ene na de andere beroemde (Franse) film was ter sprake gekomen. Niet één daarvan deed bij mij een belletje rinkelen. Het schaamrood steeg mij langzaam naar de kaken. Mijn dorpsgenoten deden daar niet zo moeilijk over: met een stapel DVD's onder de arm ben ik die avond naar huis gegaan.
Een andere cultuur ontleden, begrijpen en je eigen maken... daar kun je een leven lang zoet mee zijn. Er valt zoveel te leren, op bewust én onbewust niveau. Wanneer maak je deel uit van een andere cultuur? Moet je daarvoor op de hoogte zijn van de normen en waarden en deze respecteren, politiek betrokken zijn, actief deelnemen aan de maatschappij?
3. Je thuis voelen
De vraag wanneer je geïntegreerd bent, is moeilijk te beantwoorden. Daar zijn geen harde criteria voor. De taal vormt een belangrijk onderdeel, je deelname aan het dagelijkse leven, enzovoort. Maar wie bepaalt er of je geïntegreerd bent of niet?
In wezen is het een heel persoonlijke kwestie. Integratie heeft volgens mij voornamelijk te maken met een gevoel van 'thuis zijn'. Het gaat namelijk niet alleen om wat je doet en kunt, maar ook om een gevoel diep van binnen. Een vertrouwen dat jij -op een volwaardige manier- deel uit maakt of kunt gaan maken van een andere samenleving. En wanneer dat moment gekomen is, dat weet alleen jijzelf maar.
